کلام استاد در مورد مرحوم آیت‌الله خاتمی

مرحوم علامه سیدجلال‌الدین آشتیانی درباره مرحوم آیت‌الله خاتمی می‌گفت: او یک عالم دقیق و سریع‌الانتقال بود که در مسائل غامض فقه و اصول از خودنمایی پرهیز می‌کرد،
اما در مقام بحث و سؤال با دقت خاطر سخن می‌گفت.



مرحوم آیت‌الله سیدروح‌الله خاتمی

«سیده مریم خاتمی»، فرزند مرحوم آیت‌الله سیدروح‌الله خاتمی، در گفت‌وگو با سرویس اندیشه خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا)، در مورد شخصیت آیت‌الله خاتمی، با اشاره به وارستگی ایشان، گفت: ایشان به ذخایر دنیا بی‌اعتنا بودند و به همین خاطر افراد با یک‌بار ملاقات با ایشان، مجذوب خصوصیات اخلاقی‌شان می‌شدند.

وی در مورد خصوصیات اخلاقی آیت‌الله خاتمی به سخنان رهبر معظم انقلاب(مدظله‌العالی) استناد کرد و گفت: مقام معظم رهبری در مورد آقا (مرحوم آیت‌الله خاتمی) می‌فرمایند: «با این‌که تفاوت سنی ما با آقای خاتمی زیاد بود، ولی ایشان حقایق را مانند ما طلبه‌های جوان می‌دیدند، بینش و فکرشان هم‌چون طلبه‌های جوان بود و ما هیچ‌کس از علما را در این سطح علمی و سنی مثل ایشان ندیدیم، ایشان شخصیتی منحصر به فرد و روحانی آگاه و روشنفکر بودند» و در جای دیگری نیز درباره ایشان فرمودند: «آقای خاتمی با این‌که در یکی از شهرستان‌های یزد زندگی می‌کرد، ولی این‌قدر باز و روشن بود که بتواند مسائل را درک کند.»

خاتمی در ادامه افزود: مرحوم آیت‌الله خاتمی هیچ ادعایی نداشت، بلکه خود، آئینه اخلاق بود و حتی در درس مکارم‌الاخلاق، از آن‌چه سخن می‌گفت در وجود خود داشت؛ یعنی رفتار و منش او در منزل و بیرون بازتاب فضائل وجودی‌اش بود.
به اعتقاد من در مورد ایشان لازم نیست به رفتار و منش خاصی اشاره کنیم، زیرا وی آن‌چه را در وجودش داشت انعکاس می‌داد و مسلما آن‌چه از دل برآید لاجرم بر دل نشیند.

وی در مورد دوران کودکی و شرایط خانوادگی آیت‌الله خاتمی گفت: آقا متولد سال ۱۳۲۴ قمری است. پدر و مادرش اهل علم و ادب بودند. به نقل از خود مرحوم آقای خاتمی، اجدادش بعضی درجات عالی و بعضی درجات نازل داشتند. مثلا پدر مادرش مرحوم «ملاعبدالکریم معروف» عالم بزرگی بود که با تخلص «شیدا» شعر می‌سرود که البته بیش از چند شعر از وی به جای نمانده است. آیت‌الله خاتمی تا ۱۳ سالگی در اردکان مقدمات علم را در مکتب و نزد پدرش آموخت، زیرا پدر و جدش روحانی بودند. بنابراین در خانواده علمی و فرهنگی رشد کرد.

فرزند آیت‌الله خاتمی یادآور شد: مرحوم آیت‌الله خاتمی در حوزه اصفهان ادامه تحصیل دادند، زیرا اصفهان در آن زمان معتبرتر بود، چرا که تمام علوم در آن تدریس می‌شد و فقط منحصر به فقه و اصول نبود. اساتید بزرگی چون میرزا «علی شیرازی» حضور داشتند که آیت‌الله مطهری از این استاد به عنوان معلم اخلاق بسیار بزرگ و برجسته‌ای یاد می‌کند که در وی تأثیر روحی و معنوی داشت و در گرایش اخلاق آیت‌الله خاتمی نیز بی‌تأثیر نبود. حتی در مکتوبات آقا نوشته شده است که در اصفهان با این استاد بزرگ مأنوس بوده‌اند و متقابلا میرزا علی آقای شیرازی، ضمن انس با آیت‌الله خاتمی در حجره وی رفت و آمد داشته است.

 درباره دیگر اساتید آیت‌الله خاتمی اظهار کرد: مرحومان «سیدمحمد نجف‌آبادی» و «سیدعلی نجف‌آبادی» اساتید فقه و اصول آقا بودند. مرحوم خاتمی نزد استاد بزرگ مرحوم «آخوند محمد خراسانی» فلسفه آموخت و هم چنین در ادبیات فارسی و عربی نیز دست داشت.

مریم خاتمی به نقل از استاد «سیدجلال‌الدین آشتیانی» گفت: این فیلسوف و محقق بزرگ که چند سال پیش به رحمت ایزدی پیوست و اهل فلسفه و علم وی را به خوبی می‌شناسند، درباره مرحوم آقای خاتمی می‌گفت: او یک عالم دقیق و سریع‌الانتقال بود که در مسائل غامض فقه و اصول از خودنمایی پرهیز می‌کرد، اما در مقام بحث و سؤال با دقت خاطر سخن می‌گفت و به همین دلیل بعضی از علما، مرحوم آقای خاتمی را در دقت و پختگی بر دیگران ترجیح می‌دادند و ایشان را اهل فضل، اجتهاد و فقیهی دقیق‌النظر و باذوق و دارای  استقلال فکری می‌دانستند.

فرزند آیت‌الله خاتمی خاطرنشان کرد: مرحوم آقا بعد از بازگشت از اصفهان قصد مهاجرت به نجف برای ادامه تحصیل داشت، ولی فوت پدر او را در اردکان نگه می‌دارد. این دوران مصادف با دوران خفقان شدید رژیم بود و یزد از جمله شهرهایی بود که به شدت تحت فشار بود و تمام علمای این شهر خلع لباس شده بودند، اما دو نفر از علمای اردکان؛ یعنی پدر آقای خاتمی و مرحوم شیخ محمد حائری در امان مانده بودند.

وی با اشاره به آغاز جنگ جهانی دوم و تسلط متفقین بر ایران، درباره فعالیت‌های آیت‌الله خاتمی در اردکان گفت: با آزادتر شدن فضای سیاسی، مرحوم آقا مدرسه  مخروبه‌ای را با همکاری آیت‌الله حائری تعمیر و به جای آن، مدرسه علمیه تأسیس کرد و شاگردان بسیاری را در این مدرسه پرورش داد، از جمله: «علی بهجتی»، «محمدحسین بهجتی» و دیگران که بعضی‌شان الان استاد دانشگاه هستند. هم‌چنین تأسیس اولین کتابخانه در اردکان به دست آیت‌الله خاتمی انجام شد.

مریم خاتمی در ادامه با ترسیم فضای سیاسی اردکان در آن زمان گفت: در اردکان سازمان امنیت وجود نداشت. تبلیغات تقریبا بدون فشار صورت می‌گرفت تا آن‌جا که وقتی مبارزان تهران، اصفهان و … به اردکان خدمت آقا می‌آمدند، به او می‌گفتند: اگر شما یک هفتم این فعالیت‌ها را در شهر‌های بزرگ انجام می‌دادید، الان زیر شکنجه بودید. این فضای باز از سویی به خاطر ناآگاهی مأموران بود و از سوی دیگر مأموران، تحت تأثیر اخلاق آقا قرار می‌گرفتند و فعالیت‌های سیاسی ضد رژیم را به مقامات بالاتر گزارش نمی‌دادند. آقا علاوه بر پخش اعلامیه‌ها و طومارهای حضرت امام(ره) با برگزاری مجالس عزاداری بعد  از شهادت حاج آقا مصطفی خمینی در روند انقلاب موثر بود و هم‌چنین تغییر اسم خیابان‌ها در اردکان قبل از تهران و دیگر شهرستان‌ها، این شهر را به یک حوزه سیاسی تبدیل کرده بود.

وی خاطرنشان کرد: آقا اهل ریا نبودند، ولی تأثیرات آیت‌الله خاتمی در اردکان بعد از ماجرای ۱۵ خرداد بود که همه مردم‌ اردکان از امام(ره) تقلید می‌کردند، در حالی‌که در شهرستان‌های دیگر افرادی که سیاسی نبودند، تقلید از امام(ره) را حرام می‌دانستند. البته آقا این‌ فعالیت‌ها را وظایف یک روحانی می‌دانست. بعد از دستگیری‌ امام(ره)، در جلساتی که همه علما برای تبادل نظر جمع می‌شدند، در مورد مرحوم آقای خاتمی می‌گفتند که ایشان در تمام مسائل دوراندیش، اهل نظر، طرح و برنامه بود و مسائل را به خوبی می‌فهمید و هیچ ادعایی نداشت و در تصمیم‌گیری‌ها مؤثر بود، زیرا علاوه بر تقوا و علم، اندیشه ‌سیاسی قوی داشت و راه‌کارها را به خوبی می‌فهمید.

درباره نویسنده

90مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

تمام حقوق این سایت برای پایگاه استاد سید جلال الدین آشتیانی. محفوظ است. باز طراحی و گرافیک : توسط علی رستمیانی